Konşimento (Bill of Lading / B/L), denizyolu taşımacılığında üç işlevi birden gören belgedir: taşıma sözleşmesinin kanıtı, malın teslim alındığının makbuzu ve malı temsil eden kıymetli evrak. Üçüncü işlev en kritik olanıdır — konşimentoyu elinde tutan, malı çekme hakkına sahiptir.
Başlıca Türleri
- Original B/L: Basılı orijinal nüsha. Malın teslim alınabilmesi için varış limanında ibraz edilmesi gerekir. En güvenli, ama en yavaş yöntemdir — evrakın kuryeyle gitmesi gerekir.
- Telex Release: Yükleme limanındaki acente orijinali teslim aldıktan sonra varış acentesine elektronik olarak serbest bırakma bildirir. Kurye beklemeyi ortadan kaldırır.
- Sea Waybill: Kıymetli evrak niteliği yoktur, ibrazı gerekmez. Grup içi sevkiyatlar ve tam güven ilişkisi olan alıcılarda kullanılır. Hızlıdır ancak malın kontrolünü bırakırsınız.
- Straight B/L: Belirli bir alıcı adına düzenlenir, ciro edilemez.
- Order B/L: Emre yazılıdır, ciro ile devredilebilir. Akreditifli işlemlerde yaygındır.
Evrak Hatası Neden Pahalıya Patlar?
Konteyner limana indiğinde serbest süre işlemeye başlar. Konşimento elde değilse mal çekilemez ve demuraj tahakkuk eder. Kurye gecikmesi ya da bankadaki evrak akışının taşıma takvimiyle uyumsuz kurgulanması, ithalatçıların en sık ve en gereksiz maliyet kalemidir.
Kontrol Edilmesi Gereken Alanlar
- Shipper / Consignee / Notify: Ünvanlar ticaret sicilindeki yazımla birebir aynı olmalı.
- Mal tanımı: Fatura ve çeki listesiyle kelime kelime uyumlu olmalı.
- Brüt ağırlık ve koli adedi: Uyumsuzluk gümrükte hat değişimine yol açar.
- Konteyner ve mühür numarası: Tek hane hatası bile teslimi kilitler.
- Navlun ibaresi: “Freight Prepaid” mi “Freight Collect” mi — teslim şekliyle tutarlı olmalı.
- Temiz konşimento: Yükleme sırasında hasar şerhi düşülmüşse (“dirty” B/L), akreditifli işlemde banka evrakı reddedebilir.
Sık Sorulan Sorular
Konşimento kaybolursa ne olur?
Süreç zorlaşır; genellikle banka teminatı (indemnity) karşılığında teslim yapılır. Bu hem maliyetli hem zaman alıcıdır — orijinal evrakla çalışırken takip disiplini şarttır.
Telex release her zaman mümkün mü?
Hat ve işlem tipine bağlıdır. Akreditifli işlemlerde banka orijinal evrak talep ettiği için telex release genellikle kullanılamaz.
Konşimentodaki bilgi sonradan değiştirilebilir mi?
Yükleme öncesi düzeltme kolaydır; gemi kalktıktan sonra “manifest correction” süreci gerekir, ücretlidir ve her zaman kabul edilmez. Doğrulama, yükleme öncesinde yapılmalıdır.
Denizyolu sevkiyatlarınızın evrak sürecini yönetiyoruz: denizyolu taşımacılık · gümrükleme · akreditif · iletişim.
